Dziecko boi się ciemności – jak mu pomóc

Do wczoraj zasypiało bez problemu, a dziś woła, że pod łóżkiem coś jest. Lęk przed ciemnością pojawia się zwykle między trzecim a szóstym rokiem życia, czyli wtedy, gdy wyobraźnia dziecka rozwija się szybciej niż umiejętność odróżnienia jej od rzeczywistości. To normalny etap, a nie znak, że coś jest nie tak.

Skąd się bierze lęk przed ciemnością

W ciemności znikają znajome kształty, a cienie zaczynają przypominać potwory. Do tego wieczorem dziecko jest zmęczone i trudniej mu poradzić sobie z emocjami. Czasem lęk nasila się po zmianach: przeprowadzce, pójściu do przedszkola, narodzinach rodzeństwa albo po bajce, która była za straszna.

Co pomaga wieczorem

• Słuchaj bez wyśmiewania. Zdanie „rozumiem, że się boisz” działa lepiej niż „nie ma się czego bać”.
• Mała lampka. Ciepłe, przyciemnione światło przy łóżku jest w porządku i nie przeszkadza w śnie.
• Latarka pod poduszką. Dziecko samo może sprawdzić, co jest w kącie, a to daje mu poczucie kontroli.
• Obchód pokoju za dnia. Pobawcie się w pokoju przy zgaszonym świetle, kiedy jest jeszcze jasno. Ciemność kojarzy się wtedy z zabawą.
• Oddech na strach. Ręka na brzuchu, wdech nosem, długi wydech ustami. Ćwiczcie w dzień, żeby wieczorem dziecko pamiętało, co robić.
• Stały rytuał. Ta sama kolejność co wieczór daje poczucie bezpieczeństwa.

Bajka, która oswaja ciemność

Dzieci najłatwiej uczą się przez historie. Kiedy bohater bajki też się boi, a potem odkrywa, że w ciemności nic złego się nie dzieje, dziecko może przeżyć to samo bez ryzyka. W bajce „Mały dinozaur” dinozaur Tupcio dostaje czkawki ze strachu przed ciemnością. Razem z dzieckiem wędruje z latarenką przez nocny las i uczy się prostej sztuczki na strach: łapka na brzuszek i powolny oddech.

Bajka ma imię i zdjęcie dziecka, a czyta ją głos mamy, taty albo innej bliskiej osoby. Znajomy głos w ciemnym pokoju często uspokaja bardziej niż samo światło.

Czego lepiej unikać

• Straszenia, nawet żartem: „bo przyjdzie wilk” zostaje w głowie na długo.
• Bajek i filmów z napięciem przed snem.
• Zmuszania do spania w całkowitej ciemności „żeby się przyzwyczaiło”.
• Udawania, że przeganiacie potwora sprayem. To potwierdza, że potwór istnieje.

Kiedy porozmawiać ze specjalistą

Jeśli lęk trwa wiele miesięcy, dziecko budzi się z krzykiem kilka razy w tygodniu, boi się także w dzień albo strach wyraźnie utrudnia życie całej rodzinie, warto porozmawiać z pediatrą lub psychologiem dziecięcym.